Dziecko musi mieć stałe miejsce zamieszkania

Miejsce zamieszkania dziecka reguluje prawo cywilne, zazwyczaj jest to miejsce zamieszkania rodziców lub jednego z rodziców. W przypadku rozstania rodziców konieczne jest ustalenie miejsca jego pobytu przez sąd. Sprawdź, ile może to trwać i jak wygląda orzecznictwo w tym zakresie.

Ustalenie miejsca pobytu dziecka – co to jest?

W momencie rozstania rodziców dziecka, konieczne jest ustalenie miejsca zamieszkania dziecka (tzw. miejsce pobytu dziecka). Ustalenie pobytu zależy od wielu czynników, w szczególności zaś od: kompetencji i predyspozycji wychowawczych rodziców oraz rozsądnych życzeń dziecka.

Ustalenie miejsca pobytu dziecka może nastąpić na drodze sądowej oraz na drodze pozasądowej wskutek mediacji i ugody zawartej przed mediatorem sądowym. Miejsce pobytu dziecka może się zmieniać w trakcie jego rozwoju.

Do czasu osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, spraw o ustalenie miejsca zamieszkania może być kilka.

Na czas trwania postępowania lub postępowania rozwodowego rodziców dziecka, można wystąpić o zabezpieczenie miejsca pobytu dziecka.

Jak powinien wyglądać wniosek o ustalenie miejsca pobytu dziecka?

Aby dokonać sądownego ustalenia miejsca zamieszkania należy sporządzić odpowiedni wniosek o ustalenie miejsca pobytu dziecka. Nie istnieje jeden uniwersalny wzór wniosku o ustalenie miejsca zamieszkania dziecka.

Sam wniosek należy dobrze uzasadnić. Uzasadnienie powinno odnosić się do faktycznej sytuacji opiekuńczo-wychowawczej dziecka.

Wraz z wnioskiem o ustalenie miejsca pobytu, warto złożyć wniosek o zabezpieczenie miejsca pobytu dziecka na czas trwania postępowania.

Opłata sądowa od wniosku o ustalenie miejsca pobytu dziecka wnosi 100 zł.

Miejsce pobytu dziecka przy matce

Po rozstaniu się rodziców należy ustalić, z którym z rodziców dziecko zamieszka. W Polsce najczęściej dzieci mają ustalone miejsce pobytu przy matce.

Uzasadnienie wniosku o ustalenie miejsca pobytu dziecka przy matce winno odnosić się szeroko i szczegółowo do sytuacji opiekuńczo-wychowawczej danego dziecka, postaw rodziców oraz ich kompetencji i predyspozycji wychowawczych

Co daje wniosek o ustalenie miejsca pobytu? Dziecko ma wtedy ustalone jedno miejsce zamieszkania – u jedno z rodziców np. każdorazowo miejsce zamieszkania dziecka jest przy matce.

W przypadku, gdy pobyt dziecka zostanie ustalony w miejscu zamieszkania matki, ojciec dalej ma prawo do kontaktów z dzieckiem, w szczególności do kontaktów osobistych i zabierania dziecka poza miejsce zamieszkania, a także kontaktów za pomocą komunikatorów internetowych.

Miejsce pobytu dziecka przy ojcu

Nie do rzadkości należą sytuacje, w których miejsce zamieszkania dziecka ustalone jest przy ojcu.

Po rozstaniu rodziców sytuacja ojca jest taka sama jak sytuacja matki. Ojciec można wszcząć sprawę o ustalenie miejsca pobytu dziecka przy ojcu. Miejsce zamieszkania dziecka zależy od aktualnej sytuacji opiekuńczo-wychowawczej dziecka. Nie należy zapominać także o rozsądnych życzeniach dziecka.

Ile trwa sprawa o ustalenie miejsca pobytu dziecka?

Sprawa o ustalenie miejsca pobytu dziecka, w której przesłuchiwani są świadkowie oraz przeprowadzany jest dowód z OZSS (Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów), dowód z opinii biegłego psychologa, dowód z opinii biegłego psychiatry itd.

Sprawa może trwać nawet kilkanaście miesięcy przed sądem pierwszej instancji. Wobec tego kluczowe jest zabezpieczenie miejsca pobytu dziecka na czas trwania postępowania albo na czas trwania procesu o rozwód.

Sprawa o ustalenie miejsca pobytu dziecka jest delikatną sprawą z zakresu prawa rodzinnego i wymaga wielu umiejętności nie tylko z dziedziny prawa rodzinnego i opiekuńczego, ale także psychologii i psychiatrii sądowej.

Sądowe ustalenie miejsca pobytu dziecka a orzecznictwo

Orzecznictwo sądów powszechnych w zakresie sądowego ustalenia miejsca pobytu dziecka jest bardzo bogate.

Należy zwrócić uwagę na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1998 r. I CKN 1122/98,  w którym wskazano, że sąd opiekuńczy, kierując się dobrem małoletniego, bierze pod rozwagę również powszechnie znane zasady psychologii rozwojowej i pedagogiki, z których wynika że dziecko do prawidłowego rozwoju potrzebuje kontaktu z obojgiem rodziców.

W pierwszym okresie życia dziecka ważniejsze są kontakty z matką, a w latach późniejszych, szczególnie, gdy jest to chłopiec – niezbędne są również kontakty z ojcem.

W sprawie opiekuńczej dotyczącej małoletniego sąd ma obowiązek zapoznać się z jego stanowiskiem, jeżeli stopień dojrzałości małoletniego na to pozwala i jest to celowe.

W każdym takim przypadku sąd rozważa możliwość uwzględnienia rozsądnego życzenia małoletniego, jeżeli jest to zgodne z jego dobrem.

Autor: Adwokat Anna Gręda-Adamczyk