Rodzina z dzieckiem

Obowiązek płacenia alimentów na dziecko może być zasądzony w wyroku alimentacyjnym albo w postępowaniu sądowym o zabezpieczenie alimentów. Przeczytaj, do kiedy przysługują alimenty, ile wynoszą i co powinien zawierać pozew do sądu.

Czym są alimenty na dziecko?

Alimenty na dziecko reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z dnia 7 września 2007 roku.

Zgodnie z przepisem art. 91 par. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dziecko, które ma dochody z własnej pracy, powinno przyczyniać się do pokrywania kosztów utrzymania rodziny, jeżeli mieszka u rodziców. Zgodnie z przepisem art. 133 par. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.

Są różne rodzaje oraz sposoby ustalenia alimentów np.:

  • dobrowolne alimenty na dziecko,
  • alimenty na nienarodzone dziecko,
  • alimenty na dziecko małoletnie (niepełnoletnie),
  • alimenty na pełnoletnie dziecko,
  • alimenty na matkę dziecka bez ślubu.

Obowiązek płacenia alimentów obciąża matkę i ojca, którzy zostali wpisani w akcie urodzenia dziecka jako matka i ojciec. Jeżeli ojcostwo zostało nieprawidłowo ustalone to może dojść do sytuacji, w której ojciec płaci alimenty na nieswoje dziecko.

Co obejmują alimenty na dziecko? Wydatki na dziecko w zakresie obowiązku alimentacyjnego to w szczególności:

  • wyżywienie,
  • zakup odzieży,
  • edukacja,
  • leczenie,
  • zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych.

Do kiedy płaci się alimenty na dziecko?

Nasi klienci często pytają, do kiedy płacić alimenty na dziecko albo do ilu lat przysługują alimenty na dziecko?

Jak długo się płaci alimenty na dziecko? Nie ma jednej generalnej granicy wiekowej.

Alimenty na dziecko należą się, dopóki dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Rodzice mają obowiązek dostarczać swojemu dziecku środki utrzymania i wychowania. Taki obowiązek istnieje nawet, jeśli dziecko ukończyło 18 lat, ale uczy się nadal i nie ma żadnych własnych źródeł dochodu.

Wniosek o alimenty

Aby wszcząć postępowanie o alimenty należy napisać pozew do sądu. Nie ma znaczenia czy będzie to pozew czy wniosek o alimenty, jeżeli z treści pisma wynika żądanie zasądzenia alimentów.

Pismo o alimenty na dziecko może mieć różny tytuł: wniosek o alimenty na dziecko, pozew o alimenty na dziecko, pozew o alimenty, wniosek o alimenty, wniosek o alimenty na dziecko małżeńskie, wniosek o alimenty na dziecko pozamałżeńskie, pismo o alimenty na dziecko, podanie o alimenty na dziecko itd.

Nie ma gotowego wzoru pozwu o alimenty na dziecko. Nie istnieje uniwersalny wzór pozwu. Koszty utrzymania i wychowania każdego dziecka są inne oraz możliwości majątkowe i zarobkowe każdego z rodziców są inne. Dlatego wskazane jest zasięgnięcie zawsze porady prawnej w celu skonstruowania poprawnego pozwu. W tym celu warto skonsultować się z adwokatem do spraw rodzinnych.

Alimenty na dziecko – ile wynoszą?

Wysokość alimentów jest uzależniona od dwóch przesłanek: usprawiedliwionych kosztów utrzymania i wychowania dziecka oraz możliwości majątkowych i zarobkowych rodzica.

Nie ma uniwersalnej odpowiedzi na pytanie, ile wynoszą alimenty na dziecko, jakie są minimalne alimenty na dziecko w 2021 r. oraz ile procent z wynagrodzenia stanowią alimenty na dziecko. Jak wyliczyć więc alimenty na dziecko?

Pierwszym krokiem jest zsumowanie usprawiedliwionych kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Alimentów nie ustala się raz na zawsze. Alimenty mogą być podwyższane (tzw. podwyższenie alimentów) oraz obniżane (tj. obniżenie alimentów) stosownie do okoliczności. Zawarty w pozwie wniosek o podwyższenie alimentów albo wniosek o obniżenie alimentów powinien być bardzo dobrze uzasadniony oraz udokumentowany.

Zmniejszenie alimentów na dziecko jest możliwe w razie wystąpienia istotnej zmiany np. istotnego obniżenia możliwości majątkowych i zarobkowych zobowiązanego (np. niezdolność do pracy) lub istotnego obniżenia kosztów utrzymania dziecka (np. ukończenie prywatnej szkoły i rozpoczęcie nauki w państwowej szkole).

W sytuacji, kiedy dziecko jest niepełnosprawne (dziecko posiada orzeczenie o niepełnosprawności), na wysokość alimentów wpływają też inne świadczenia, które przysługują dziecku np. renta. Mają one wpływ na ustalenie wysokości alimentów na niepełnosprawne dziecko.

Alimenty na dorosłe dziecko

W praktyce sądowej zdarzają się także alimenty na dorosłe i pełnoletnie dziecko. Do kiedy się je płaci? Należą się one dziecku do czasu aż zakończy naukę w systemie dziennym (alimenty na dziecko studiujące lub alimenty na dorosłe dziecko uczące się).

Dziecku pełnoletniemu, które się nie uczy, alimenty co do zasady się nie należą. Obowiązek alimentacyjny rodziców trwa do chwili osiągnięcia przez dziecko zdolności do samodzielnego utrzymywania się. Nie jest to równoznaczne z osiągnięciem pełnoletności przez dziecko.

Istotna jest kwesta, czy dziecko wykazuję chęć dalszej nauki (np. studiowania, czy rzeczywiście poświęca czas na kontynuowanie dalszej nauki oraz czy ma predyspozycje do kontynuowania dalszej nauki.

Jeżeli jednak dziecko pełnoletnie, już przygotowane do pracy, zaniedbuje studia, z własnej winy nie zdaje we właściwym terminie egzaminów, a zwłaszcza powtarza lata studiów, ustaje obowiązek rodziców do dalszego dostarczania mu środków utrzymania (wyrok SN z 12 września 1969 r., III CRN 524/69, OSN 1970, Nr 6, poz. 11).

Warunkiem koniecznym jest także to, że dziecko realnie poświęca cały swój czas na naukę. Wsparcie należy się pełnoletniemu dziecku, jeśli cały swój czas poświęca ono na kształcenie, uczy się zawodu i nie ma czasu na pracę zarobkową (wyrok SN z 14 listopada 1998 r., III CKN 217/97).

W wyjątkowych sytuacjach, gdy dorosłe dziecko jest niepełnosprawne obowiązek alimentacyjny może trwać po uzyskaniu pełnoletności. Pełnoletnie dziecko uczące się zaocznie, powinno rozpocząć jednak pracę zawodową.

Jak przestać płacić alimenty na dorosłe dziecko? Można to uczynić zarówno na drodze sądowej jak i drodze pozasądowej (mediacje).

Autor: Adwokat Anna Gręda-Adamczyk