Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 k.r.o. jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Każdy z rodziców, jeżeli przysługuje mu władza rodzicielska ma prawo i obowiązek wykonywać władzę rodzicielską samodzielnie.

 

Rodzicowi przysługuje władza rodzicielska, jeżeli nie został on jej pozbawiony, w wykonywaniu jej ograniczony bądź zawieszony.

Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie (art. 97 § 2 k.r.o). Konsekwencją naruszenia obowiązku współdecydowania o istotnych sprawach dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej w sposób niewłaściwy, co może skutkować pozbawieniem władzy rodzicielskiej bądź jej ograniczeniem. W razie braku porozumienia między rodzicami w zakresie istotnej sprawy dziecka rozstrzyga sąd opiekuńczy. Przez istotne sprawy dziecka należy rozumieć zarówno dokonywanie czynności faktycznych, jak i czynności prawnych. Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie zawiera katalogu istotnych spraw dziecka. W tym zakresie należy posiłkować się orzecznictwem sądowym oraz poglądami nauki prawa. Przyjąć należy, że istotną sprawą dziecka są w szczególności:
- wybór imienia lub nazwiska dziecka;
- zmiana imienia lub nazwiska dziecka;
- ustalenie miejsca stałego pobytu dziecka;
- wyjazd dziecka za granicę na wakacje;
- wyjazd dziecka za granicę w celu stałego pobytu;
- wybór placówki, w której kształci się dziecko np. żłobek, przedszkole, szkoła;
- wybór kierunku kształcenia dziecka np. sportowe, humanistyczne;
- wybór religii, w której wychowane ma być dziecko np. chrzest święty dziecka;
- wybór kierunku leczenia dziecka np. zgoda na zabieg operacyjny;
- wydanie paszportu dla dziecka;
- wydanie dowodu osobistego dla dziecka;
- zmiana obywatelstwa dziecka;
- czasowe powierzenie pieczy nad dzieckiem innej osobie np. babci;
- wszystkie czynności przekraczające zwykły zarząd majątkiem dziecka np. odrzucenie spadku w imieniu dziecka, sprzedaż nieruchomości dziecka;
-uczestnictwo dziecka w trudnym i niebezpiecznym przedsięwzięciu np. kurs przetrwania, wyprawa na biegun;
W braku porozumienia między rodzicami, którym przysługuje władza rodzicielska rozstrzyga sąd opiekuńczy na wniosek jednego z rodziców. Właściwym do rozstrzygnięcia sprawy jest sąd rejonowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. Rozstrzygnięcie sądu opiekuńczego o istotnych sprawach dziecka może nastąpić dopiero po umożliwieniu rodzicom złożenia oświadczeń, chyba że wysłuchanie ich byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami. Sąd kieruje się interesem i dobrem dziecka a nie interesem i dobrem któregokolwiek z rodziców.
Rozstrzygając tego rodzaju sprawę sąd winien dążyć do polubownego rozstrzygnięcia sporu. Zgodnie z przepisem art. 13 Konwencji wykonywaniu praw dzieci aby zapobiegać sporom i rozstrzygać je oraz aby unikać wszczynania dotyczących dzieci postępowań przed organami sądowymi, Państwa-Strony powinny popierać wprowadzanie mediacji oraz innych form rozstrzygania sporów, a także korzystanie z tych metod w celu doprowadzenia do ugody we właściwych rodzajach spraw, określonych przez strony.

 

Adwokat Łódź

Adw. Anna Gręda-Adamczyk

Kancelaria Adwokacka, ul. Elektronowa 8, Łódź